Kwiaty doniczkowe

Niewiele o wyglądzie, a dużo o potrzebach roślin

Tetrastigma

Posted by zojalitwin w dniu 13.10. 2011

©

©Tetrastigma voinierianum

Opis

Rodzina: Vitaceae – winoroślowate

Nasz gatunek jest jednym z ponad 100 gatunków. Do uprawy doniczkowej trafił z powodu urody swych liści. Ich wielkość to około 25 cm. Są złożone z przeważnie pięciu listków, których kształt przypomina liście buka. Połączone są ze sobą dłoniasto podobnie jak liście kasztanowca z tą różnicą, że liście naszego gatunku połączone są ze sobą krótkimi ogonkami. Z wierzchu są ciemnozielone i błyszczące od spodu owłosione i czerwono-brązowe. Zarówno kolor spodnich liści jak i kształt całego liścia są przyczyną popularnej nazwy – kasztanowa winorośl. Dlaczego winorośl, ano dlatego, że tetrastigma jest solidnym, szybko rosnącym pnączem w czym przypomina winorośl. Podobnie jak winorośl do podpór przyczepia się długimi wąsami.  W naturze zielonkawe dość niepozorne kwiaty zebrane w grona wyrastają z pędów. W uprawie doniczkowej roślina nie zakwitnie.

Tetrastigma ma jedną specyficzną cechę. Na spodniej stronie liścia pojawiają się niewielkie  okrągławe grudki lepkiej substancji. Jest to wydzielina specjalnych komórek. W skład tej wydzieliny wchodzi bardzo dużo cukrów stąd jej lepkość. Naukowcy tak na 100% nie znają ich przeznaczenia. Przypuszczają, że wydzielina ta służy jako pokarm dla mrówek, które w zamian chronią rośliny przed owadami zjadającymi liście. Nie reagujmy zatem jeśli i na naszej roślinie te lipidowe grudki się pojawią.

Występowanie

Naturalnie jest lianą w tropikalnych lasach Laosu i Wietnamu. I choć w doniczce tak wiele nie przyrośnie to w naturze 6 metrów na rok to norma.

Wysokość

Roślina nie ma ograniczonego wzrostu. Wszystko zależy od naszych możliwości i częstości używania sekatora.

Termin kwitnienia

Bez znaczenia bo roślina nie kwitnie w uprawie doniczkowej.

Kolor kwiatu

Żółtawo-zielony.

Stanowisko

Jak wszystkim roślinom z tropikalnych lasów trzeba zapewnić dużo światła, ale nie narażać ich na bezpośrednie słońce. Chociaż nie do końca to prawda. Jeśli umieścimy roślinę w pobliżu wschodniego okna to ranne słońce nie zrobi roślinie krzywdy. Przy wystawie południowej i zachodniej tetrastigma powinna być za firanką. Pamiętać należy, że jest to roślina południa więc zbytnie odsuwanie jej od okna nie będzie dla niej korzystne. Przy zbyt małej ilości światła odległości między liśćmi czyli tzw. międzywęźla będą się wydłużać i roślina wyraźnie straci na urodzie. Nie należy zatem brać poważnie niektórych podpowiedzi, że możemy uprawiać ją nawet w ciemniejszym kącie pokoju.

Wymagania i pielęgnacja

W sprzyjających warunkach roczny przyrost w doniczce to około 2-3 metrów. Nie jest to zatem roślina do małych mieszkań chyba, że właściciel co wiosnę będzie przycinał pędy na wysokości 1-2 oczek od ziemi. Dla właścicieli dużych powierzchni ścian to roślina idealna jedynie muszą pamiętać, że ciężar pędów jest bardzo znaczny i podpory muszą mieć solidną konstrukcję na stałe przymocowaną do ścian. W tym przypadku trzeba pamiętać, że doniczka to niewiele ziemi, a szybkość rozrastania się korzeni jest imponująca. Jeśli zatem końcowe liście zrobią się nieco mniejsze to będzie sygnał, że roślinę trzeba przesadzić. Młodsze rośliny nawet dwa razy do roku. I proszę przyjąć do wiadomości, że nie pomoże wymiana tylko wierzchniej warstwy ziemi. Przesadzając dajemy zawsze pojemnik o 2 numery większy.

Pamiętając, że jest to roślina lasów więc wymaga gleby o dużej zawartości próchnicy i dobrze przepuszczalnej (w żadnym lesie nie zobaczymy, że woda tworzy kałuże).Mając do dyspozycji kupną ziemię dodajemy do niej drobnego żwiru, wermikulitu, drobnej kory, a w najgorszym razie piasku. Piasek jest ciężki i stosunkowo najmniej rozluźnia podłoże. Im większa donica tym trudniej nam będzie przesadzić roślinę ponownie, zatem piasek dodajemy w ostateczności. Na dno donicy obowiązkowy drenaż. Tak przygotowane podłoże uchroni nas przed zalaniem podłoża ponieważ nawet ze środka bryły wycieknie każdy nadmiar wody, a roślina jak to wszystkie leśne gatunki lubi mieć stale lekko wilgotne podłoże.

W literaturze można się spotkać z zaleceniem używania nawozów ubogich w azot by nie przyspieszać i tak intensywnego wzrostu. Takie zalecenia należy zignorować ponieważ wynikają z niezrozumienia potrzeb rośliny. Azot to nie tylko przyspieszacz wzrostu. Tetrastigma w genach ma zakodowane jak ma przyrastać i ona tak to będzie robić tyle tylko że liście będą wyglądać jak nie od tej rośliny, a odcinki między liśćmi będą przez to wyraźnie widoczne bo małe liście ich nie przysłonią. Roślinie trzeba dać jeść i to w pełnym składzie. Jedynie co, to trzeba wybrać nawozy o tzw. zrównoważonym składzie czyli takie gdzie żaden składnik nie jest w większej ilości. Dlatego nie warto używać nawozów do roślin zielonych bo tam z zasady azot występuje w zwiększonej ilości. Postarajmy się o Florowit ogólnego stosowania, Biohumus lub inne tego typu nawozy. Także co jakiś czas można dać garść suszonego obornika, wymieszać go z wierzchnią warstwą ziemi i podlać solidnie. Po daniu obornika nie nawozimy przez miesiąc. Jeszcze jedno jest istotne. Ponieważ roślina zimą nie przechodzi okresu spoczynku trzeba pamiętać by i w tym okresie miała co jeść. Jeśli rośnie w normalnie ogrzewanym pomieszczeniu jedyną ograniczeniem jest zwiększenie  rozcieńczenia nawozu, a nie ograniczenie częstotliwości nawożenia. Zatem lepiej dać normalnie co tydzień lecz tylko ¼ dawki.

Często spotkamy się z zaleceniem zamgławiania rośliny. Jest to dobre zalecenie bo w tropikalnych lasach jest ogromna wilgoć w powietrzu i roślina wówczas mniej gubi liście. O ile jest to stosunkowo łatwe przy mniejszych roślinach, to ci którzy instalują ją jako dużą naścienną konstrukcję muszą o tym pomyśleć nieco wcześniej. Inaczej będą stale opryskiwać ścianę. Do opryskiwania trzeba używać letniej i przegotowanej wody by ta nie zostawiała brzydkich plam na liściach. Przypominam zimą zraszanie wykonujemy tylko rano by do zachodu słońca roślina była sucha. Jest to ważne, bo niesprzyjające warunki oświetleniowe i mokra roślina to zaproszenie dla szarej pleśni.

Wracając do gubienia liści. Przyczyn może być wiele. Praktycznie na każdą niedogodność roślina reaguje przyspieszonym gubieniem dolnych liści. Trzeba jednak powiedzieć, że powolne gubienie dolnych liści jest rzeczą normalną. Pęd się starzeje, drewnieje coraz silniej i liście nie dostają już dostatecznej ilości składników więc zamierają. Jeśli zdecydujemy się na zazielenienie większych powierzchni taki wygląd musimy sobie wpisać jako normalny.

W każdym innym przypadku skracamy roślinę praktycznie o całe ubiegłoroczne przyrosty. Dokonujemy tego wiosną, kiedy światła jest już na tyle, że roślina zaczyna wypuszczać normalnej wielkości liście. Ponieważ jest to pnącze tropikalnego klimatu nie ma w genach zaznaczonego okresu spoczynku. Rośnie zatem cały czas. By maksymalnie ograniczyć brzydkie zimowe przyrosty należałoby roślinę przenieść do jasnego pomieszczenia o temperaturze około 12 0C. W naszych blokowych mieszkaniach to mało prawdopodobne więc musimy się pogodzić z wyciąganiem się rośliny. Z tego powodu pierwszy normalnie wykształcony liść będzie sygnałem do przycięcia rośliny.

Rozmnażanie

Jak większość wieloletnich roślin rozmnażamy przez sadzonki. Cechą tej rośliny jest to, że ukorzenia się w międzywęźlu czyli najmniejszą możliwą do ukorzenienia sadzonką jest  sadzonka jednowęzłowa (pamiętać by pąk był ponad ziemią). Musi ona być potraktowana ukorzeniaczem, bo ukorzenia się dość trudno. Znacznie lepiej ukorzeniają się sadzonki półzdrewniałe. Do jednej 9 cm średnicy doniczki dajemy 3 sadzonki. Kto ma podgrzewaną mnożarkę procent przyjętych sadzonek będzie większy bo najlepiej się ukorzeniają gdy temperatura podłoża jest w granicach 25 0C. Jednak najskuteczniejszym sposobem są odkłady powietrzne.

Choroby i szkodniki

Jeśli zimą zaczną pojawiać się na liściach ciemne plamy to pierwszą czynnością jest wyjęcie rośliny z doniczki. Najprawdopodobniej ziemia w środku bryły jest zbyt mokra. Nie ważne, że wierzch może być nawet suchy lecz zbita przez podlewanie ziemia, nie odprowadza dobrze nadmiaru wody, a widząc wierzch suchy podlewamy, nie sprawdzając, że wewnątrz jest jeszcze dostatecznie wilgotno. Problem tym szybciej może się pojawić im większa donica. Często takim objawom towarzyszy zamieranie stożka wzrostu. Uprzedzam jedynie, że bardzo podobne objawy mogą wystąpić jeśli temperatura otoczenia spadnie poniżej wspomnianych 12 0C.

Reakcją rośliny na brak światła jest zwiększenie ilości żółknących i opadających dolnych liści. I ten stan jest normalny, lecz jeśli tych liści opada dużo, a górne liście wyraźnie drobnieją lub na górnych liściach pojawia się chloroza pomiędzy nerwami prawdopodobną przyczyną jest zagłodzenie rośliny. Zimą pojawia się to częściej, bo przy braku światła zwalniane są procesy fotosyntezy. Jeśli będziemy pamiętać o wspomnianych wcześniej zasadach nawożenia nic takiego nam nie będzie grozić.

Gdyby ciemne plamy pojawiły się na najmłodszych liściach – co jest możliwe z uwagi na zraszanie i bark światła – będzie to oznaczało pojawienie się szarej pleśni. Trzeba wówczas szybko obciąć porażone części pędów i zrobić oprysk jakimkolwiek środkiem przeciw grzybom. „Bravo” chyba zawsze w sklepach ogrodniczych dostaniemy, nawet zimą.

W ciepłym i suchym mieszkaniu trzeba sprawdzać czy nie pojawił się przędziorek. Także wełnowce są częstym gościem na tej roślinie.

Zastosowanie

Roślina świetnie się nadaje do dekoracji dużych pomieszczeń typu sale konferencyjne, widne hole w instytucjach czy tworzenie zielonych ścian działowych.

Uwagi

Gatunki z rodzaju Tetrastigma są w naturze jedynymi żywicielami pasożytniczych roślin, z których jeden gatunek, a mianowicie Rafflesia arnoldii , wytwarza największy kwiat na świecie.Nazwa rodzaju Tetrostigma jest wynikiem specyficznie wyglądającego słupka tych kwiatów. Tetra oznacza zarówno ciemność jak i liczbę cztery, natomiast stigma to nic innego jak znamię. Jest on ciemny i ma cztery poczwórne znamiona.

Przypisy


Wykorzystano zdjęcia z następujących stron:

Ciemne plamy – http://forumogrodnicze.info/viewtopic.php?p=197178#p197178

Rafflesia – http://baterya.com/places/rafflesia/

Zdrewniałe pędy – http://i656.photobucket.com/albums/uu289/EDUARD-GERARD/ea42414e.jpg

About these ads

Dodaj komentarz

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

 
Obserwuj

Otrzymuj każdy nowy wpis na swoją skrzynkę e-mail.

Dołącz do 61 obserwujących.

%d bloggers like this: